Pwysau ar y byd naturiol :Cross Stitch – Yr amgylchedd a byw'n wyrdd

Mae pobl yn dibynnu ar y byd naturiol am lawer o bethau – fel bwyd, meddyginiaethau a chael gwared ar wastraff. Mae gweithgareddau pobl yn tanseilio gallu’r amgylchedd naturiol i barhau i ddarparu’r buddion hyn. Gall gwneud ychydig o bethau bob dydd helpu, fel gwastraffu llai o fwyd a phrynu cynhyrchion sy’n ystyried yr amgylchedd.

Amcangyfrifodd un astudiaeth bod gwerth byd-eang y byd naturiol rhwng 16 a 34 triliwn o ddoleri’r UDA y flwyddyn

Er y gall bywydau modern yn aml ymddangos fel nad ydynt yn rhan o natur, mae pawb yn dibynnu ar fuddion o’r byd naturiol ar gyfer eu lles a’u goroesiad:

mae’r byd naturiol yn hanfodol ar gyfer cynhyrchu bwyd – mae systemau morol yn darparu pysgod, mae pryfed yn peillio cnydau ac mae creaduriaid byw yn ffurfio pridd ac yn ei gadw’n ffrwythlon
mae gwlyptiroedd naturiol yn storio ac yn puro dŵr, yn cael gwared ar lygryddion niweidiol, a gallant helpu i amddiffyn rhag llifogydd
mae tua 50 y cant o’r holl feddyginiaethau presgripsiwn yn seiliedig ar gemegion o blanhigion ac anifeiliaid
mae ardaloedd naturiol a mannau gwyrdd yn rhoi heddwch a distawrwydd, ac yn lleoedd i hamddena ac ymlacio

Beth yw gwerth y buddion hyn?

Mae rhoi gwerth ariannol ar y buddion a gaiff pobl gan y byd naturiol yn helpu i ddangos pa mor bwysig ydyw. Amcangyfrifodd un astudiaeth bod gwerth byd-eang y byd naturiol rhwng 16 a 34 triliwn o ddoleri’r UDA y flwyddyn.

Mynd i’r afael â thlodi

Mae pobl dlotaf y byd yn aml yn dibynnu bron yn uniongyrchol ar yr amgylchedd naturiol i oroesi, ac mae’r difrod i’r byd naturiol wedi’i nodi fel rhwystr mawr o ran mynd i’r afael â thlodi difrifol. Mae nodau fel yr ymgyrch ‘rhoi terfyn ar dlodi’ yn gysylltiedig iawn â gofalu am ein systemau naturiol.

Mae galw pobl am fwyd, dŵr, ynni a deunyddiau – a’r gwastraff sy’n deillio o hyn – yn achosi difrod i’r byd naturiol gan ei fod yn arwain at broblemau fel:

newid mewn cynefinoedd naturiol, megis clirio coedwigoedd i dyfu bwyd
gormod o bethau’n cael eu cymryd o’n systemau naturiol i’w galluogi i ailgyflenwi – er enghraifft, mae pysgod yn cael eu dal cyn iddynt gael cyfle i ddodwy mwy
llygredd yn mynd i’r amgylchedd yn gynt nag a gaiff ei dorri i lawr
nwyon tŷ gwydr sy’n achosi newid yn yr hinsawdd

Yn 1961, defnyddiodd y boblogaeth tua hanner o’r buddion y gall systemau naturiol y byd barhau i’w darparu bob blwyddyn. Erbyn 2001, roedd pobl yn defnyddio 20 y cant yn fwy na’r hyn allai’r byd ei ddarparu heb achosi difrod i’r systemau naturiol neu eu disbyddu. O ganlyniad, dengys tystiolaeth bod dros hanner y prif fuddion a ddarperir gan y byd naturiol wedi dirywio, gan gynnwys gallu’r byd i drin a dadwenwyno gwastraff, puro dŵr, a darparu pysgodfeydd naturiol.

Mae pwysau gan bobl yn tanseilio gallu’r byd naturiol i ddarparu buddion hanfodol, gan achosi goblygiadau difrifol i les pobl ym mhobman:

Yn y DU:

mae amaethu dwys wedi cael effaith ddifrifol ar fawndiroedd, sy’n storfa garbon bwysig. Mae draenio a difrod arall yn rhyddhau’r carbon y maent yn ei storio, gan arwain at allyriadau CO2 a all fod yr un mor gyfrifol am newid yn yr hinsawdd a cheir ac awyrennau
mae pysgota gormod wedi arwain at ostyngiad o 70 y cant o leiaf mewn stociau pysgod y DU o ran eu gallu i gynhyrchu mwy o bysgod, gyda goblygiadau pwysig i swyddi lleol a’r economi
mae gorfaethu tir wedi effeithio ar y rhan fwyaf o ddŵr ffres yn Lloegr o ganlyniad i ffermio a charthffosiaeth. Gall hyn ysgogi algae i dyfu, a allai leihau lefelau ocsigen a lladd planhigion ac anifeiliaid

Byd-eang

mae rhwng 10 a 50 y cant o lawer o grwpiau adnabyddus o anifeiliaid a phlanhigion mewn perygl o ddiflannu, gan gynnwys cannoedd o blanhigion y caiff meddyginiaethau pwysig eu creu ohonynt
mae tri chwarter o bysgodfeydd morol gwyllt wedi’u defnyddio’n llawn neu wedi’u gorddefnyddio’n fyd-eang. Amcangyfrifir ei bod yn debygol y bydd llawer o bysgodfeydd masnachol y byd wedi cwympo mewn llai na 50 mlynedd os bydd y tueddiadau presennol yn parhau
mae llygredd wedi lledaenu cymaint bellach fel y tybir bod bron pob anifail morol yn y byd wedi’i halogi â chemegion gwneud. Mae rhai o’r cemegion hyn yn achosi niwed i bobl, felly ni all menywod beichiog na phlant fwyta rhai pysgod penodol gan nad ydynt yn ddiogel

Mae llawer o bethau y gallwch ei wneud yn eich bywyd bob dydd i helpu

Mae’r byd naturiol yn bwysig i Brydain. Y llynedd, roedd ffigurau gwylio Springwatch (rhaglen am fywyd gwyllt Prydain) yn debyg iawn i ffigurau gwylio Big Brother. Ond gall fod yn anodd weithiau dangos sut y gall un person wneud gwahaniaeth.

Achosir y difrod yn y pen draw gan alw bob dydd pobl. Felly, wrth feddwl am eich gweithredoedd bob dydd, mae llawer o bethau y gallwch eu gwneud. Dilynwch y ddolen isod i gael gwybod beth allwch ei wneud i wneud gwahaniaeth.